Dlaczego śnimy? Nauka o marzeniach sennych — co wiemy, czego nie

Każdej nocy przeżywasz przygody, których rano ledwo pamiętasz. Dlaczego? Nauka ma kilka teorii — żadna nie jest kompletna.

Kiedy śnimy?

Większość snów pojawia się podczas fazy REM (Rapid Eye Movement) — sen z szybkimi ruchami gałek ocznych, który pojawia się w cyklach co ok. 90 minut. Fazy REM są najdłuższe pod koniec nocy, dlatego sny przed porannym budzikiem są najbardziej żywe i najczęściej pamiętane.

Możemy śnić też w NREM, ale te sny są zwykle mniej narracyjne i bardziej "myślowe".

Teorie — po co śnimy?

Konsolidacja pamięci — mózg podczas REM "przetwarza" i zapisuje ważne wspomnienia z dnia. To dlaczego noc przed egzaminem jest tak ważna.

Regulacja emocji — sny pomagają przepracowywać trudne doświadczenia emocjonalne "na bezpiecznie". Osoby z PTSD często mają koszmarny sen jako objaw nieuregulowanych emocji.

Symulacja zagrożeń — teoria fińskiego badacza Anttiego Revonsuo: sny to ewolucyjna symulacja niebezpiecznych sytuacji w bezpiecznym środowisku.

Efekt uboczny aktywności mózgu — skrajne stanowisko: sny nie mają funkcji, to tylko "szum" przy reorganizacji sieci neuronowych.

Koszmary — dlaczego się pojawiają?

Stres, lęk, trauma, niedobór snu, alkohol (który tłumi REM przez pierwszą połowę nocy, a potem "rebound" REM produkuje intensywne sny), niektóre leki (antydepresanty, leki na nadciśnienie). Jeśli koszmary są częste i intensywne — warto porozmawiać z psychologiem.

Czy można kontrolować sny?

Lucid dreaming (świadome śnienie) — stan gdy wiesz że śnisz i możesz wpływać na sen. Ok. 55% ludzi doświadczyło tego choć raz. Można się tego nauczyć technikami jak MILD i WILD, ale wymaga tygodni ćwiczeń.